Mehmet Akif Ersoy
ve
Istiklal Marsi ile ilgili bilgiler

Istiklal Marsi

Ilk kez ne zaman calindi ?
Mehmet Akif'in yazdigi Istiklal Marsi'nin guftesi, Turkiye Buyuk Millet Meclisi'nde ilk kez 1 Mart 1921 gunu okundu. O gun Meclis ikinci toplanti donemine basliyordu. Meclis Baskani M ustafa Kemal yaptigi konusmada son bir yil icinde cephelerdeki gelismeleri ozetliyor, Dogu'daki kazanilan zaferlerle Kars, Ardahan ve Artvin'in isgalden kurtuldugunu, Bati cephesinde ise Inonu Zaferi ile Yunanlilarin maglup edildigini bildirerek "Dusmanlarin butun bir senelik gayretlerine ragmen neticede bugun Sevr Antlasmasinin icerigi fiilen ve hukmen yoktur." diyordu. Ataturk'un ayakta alkislanan bu konusmasinin oldugu gun iste ilk defa Istiklal Marsi'nin guftesi Meclis'te calindi. Ve o gun tarih ler 1 Mart 1921'i gosteriyordu.

Beste nasil olusturuldu ?
Bestekar Osman Zeki Ungor, Istiklal Marsi'nin nasil bestelendigini soyle anlatir:
"Istiklal Savasi'nin devam ettigi gunlerde ben, Muzika-i Humayun muallimi idim. Yani, dogrudan dogruya Saray'a dolayisiyle Vahdettin'e bagliydik. Bando, fasil takimi ve orkestra benim emrimde idi. Sisli'de ugur apartmaninin 4. numarasinda oturuyordum. Kurtulus Ordusu suvarilerinin Izmir'e geldiklerinden iki veya uc gun sonra, evimde Talim Terbiye Heyeti azasi ve terbiye mutehassisi dostum merhum Haydar ile oturuyorduk. Kapi calindi. Ilkokul ogretmeni merhum Ihsan geldi. Buyuk bir heyecan icinde suvari lerin Izmir'e gelislerini anlatmaya basladi. Hepimiz cosmustuk. Hemen kalkip piyanonun basina gectim ve derhal icimden dogan parcayi calmaya koyuldum. Boyle marsin ilk "Ti" yerine kadar o lan akoru cikti. Bu sekilde uc mezur yaptim.

Viyana'dan destek
Arkadaslarim "Aman" dediler. "Bu cok guzel bir sey olacak !" Bunun uzerine Ihsan'a Izmir'in kurtulusunu ve Buyuk Zafer'i butun ayrintisi ile anlatmasini istedim. O anlatti, ben caldim. Boylece kisa zamanda eserin taslagi ortaya cikti. Ertesi gun de c alistim. Iki gun sonra beste bitti. Goturup arkadaslarima gosterdim. Cok begendiler. Bunun uzerine bu muzigi "milli mars" olarak takdime karar verdim.
Kiymeti hakkinda daha kat'i bir fikir edinmek maksadiyla besteyi Viyana Konservatuvarinin direktorune gonderdim. On gun sonra direktorden gelen mektupta eserin cok orijinal bulundugu ve melodisinin Turk Milleti'nin ihtisamina yakisacak sekilde oldugu belirtilerek tebrik ediliyordum. Bu mektup geldikten onbes gun sonra beni Ankara'dan cagirdilar. Gittim. Bana Muzika-i Humayun'u butun kadrosu ile Ankara'ya nakletmek vazifesi verildi. Ankara'ya ilk olarak baslarinda piyanist Sadri'nin bulundugu bes kisil ik bir heyet yolladim. Vahdettin hala Padisah oldugu icin bu isleri gizli yapiyorduk. Bir ay sonra kimseye birsey soylemeden Ankara'ya gittim ve hemen Istanbul'daki arkadaslarimi telgrafla cagirdim. Milli Mars bu heyete ilk defa olarak Ankara'da verilen o baloda Ataturk'un huzurunda, Vahdettin'in bandosu ile caldik.
Yarisma ve sonrasi
Maarif vekaletince, yukarida anlatilan besteye bir siir yazimi icin bir yarisma acildi ve bircok yerden yarisma icin toplam 724 basvuru yapildi. Mehmet Akif, para odulu
oldugu icin basta yarismaya katilmadi. Maarif vekili Hamdullah Suphi (Tanriover), 5 Subat 1921 gunu mektupla Mehmed Akif'e basvurdu. Yarismaya katilmasini engelleyen durumu halledecegi konusunda teminat verdi. Bunun uzerine Ersoy yarismaya eserini gonderdi. Mehmed Akif Ersoy'un "kahraman ordumuza ithaf ettigi", "Istiklal Marsi" isimli eseri basarili bulunarak, 12 Mart 1921 gunu yapilan Turkiye Buyuk Millet Meclisi'nin toplantisinda resmen Milli Mars olarak kabul edildi. Maarif vekili Hamdullah Suphi tarafindan meclis kursusunden okundu. Buyuk Millet Meclisi'ne Burdur Milletvekili olarak giren Mehmed Akif, uzerine dusen gorevi yapmanin mutlulugu icindeydi. Odul icin kararlastirilan 500 lira odulu, "fakir islam kadin ve cocuklarina is ogretmek" amaciyla kurulmus olan "Dar-ul Mesai" adli kurulusa bagisladi. Bu buyuk bagisi yaparken, cebin de sadece iki lira vardi.
Daha sonra Istiklal Marsi'nin bestelenmesi icin de bir yarisma acildi ve bu yarismaya 24 besteci katildi. Kurtulus Savasi'nin kizismasi uzerine kesin bir sonuc alinamadi. 1924'te Ankara'da yine Maarif vekaletinde toplanan kurul once Ali Rifat Cagatay' in bestesini basarili bularak butun okullara bildirdi. 1930 yilina kadar calinan bu mars, ayni yil yeni bir emirle Zeki Ungor'un bestesiyle calinmaya baslandi.
Mehmed Akif, 1926 yilindan sonra kalici olarak Misir'a yerlesti ve Hilvan'da yillarca yalnizlik icinde yasadi. 1936'da yurda dondu. Bes ay kadar daha yasadiktan sonra 63 yasinda oldugu zaman milli bir cenaze toreniyle Edirnekapi Sehitligine gomuldu.

BluePoint'94

İstiklal Marşı
Andımız ile ilgili sayfamızı görmek ister misiniz?