Vangelis
hakkında ayrıntılı bilgi

Derleyen Levent YURGA


Vangelis, 29 Mart 1943 Pazartesi günü Yunanistan'nın Tesalya bölgesinde bir kıyı şehri olan Volos'ta doğdu. Tam ismi Evangelos Odyssey Papathanassiou olan sanatçı, yaşamının ilerleyen yıllarında elektronik müzikte bir efsane olacak, tüm dünyada "Vangelis" adı ile anılacak, ara sıra Akropolis'in restorasyonu için para yardımı sağlamak üzere konserler verecekti.

Vangelis besteciliğine 4 yaşında iken başladı. Herhangi bir eğitim görmeden 6 yaşında da ilk bestelerini icra etti. Bugün bilinen eşsiz stiline ulaşabilmek için önce kendini geliştirmesi gerekiyordu. Yunanistan'dayken
Formynx grubunu 1960'lı yılların başında kurarak müzik konusunda üreticiliğine başladı. 1968'de Paris’e giderek Progressive Rock grubu olan Aphodite's Child isimli grubu Demis Roussos ve Lucas Sideres ile birlikte kurdu. Aphodite's Child grubu dağıldıktan sonra kendisini elektronik müzik konusunda çalışmalarına verdi. Bu ilk çalışmaları sonucunda hem besteciliğini, hem de kayıtlarını yaptığı eserler: Poeme Symphonique, Fair Que Ton Reve Plus Longue Que La Nuit ve Earth albümleridir.
 

Daha sonra, Fransız film yönetmeni olan Frederic Rossif ile tanıştı ve onun için çesitli eserler besteledi. Cantique Des Creatures adlı eserini Picasso, Gregores Mathieu ve Gregores Braque isimli ressamların eserlerine ithaf etti. Bununla beraber yabani yaşam konulu bir seri filmin müziklerini yaptı. Bunlar: Apocalypse Des Animaux, La Fete Sauvage ve Sauvage Et Beau’ dur.

Vangelis, 1970’li yılların ortalarında Londra’ya yerleşti ve orada kendi müzik stüdyosu laboratuvarını inşaa etti. Bu müzik laboratuvarında kendi bestelerini meydana getirdi ve aynı zamanda hem enstrümanlarını çaldı, hem de kayıtlarını tek başına gerçekleştirdi. Kendi geliştirdiği üstüste kayıt yöntemi ile, birden fazla elektronik ve akustik çalgıyı bir eserini meydana getirmek için, önce tek tek her bir enstrümanı çaldı, sonra bunları eşzamanlı olarak birleştirerek kayıt etti. Bu çalışmaları sonucunda Spiral, Heaven and Hell, Albedo 0.39, Beabourg, China ve See You Later albümlerini gerçekleştirdi. Bu eserleri evrensel olarak dünyanın her tarafında kabul gördü ve bol alkış aldı. Müziğin bu alanındaki atılımları ile dikkat çekti. Bu albümleri ile Vangelis, elektronik müziğin de öncülüğünü yapmış oldu. Eserleri birçok besteciyi etkiledi, sergilerde, televizyon programlarında onun eserleri fon müziği olarak kullanılmaya başladı.

Vangelis, daha önceleri de Aphrodit's Childs adlı grupta klavyeli çalgıları kullanmıştı. Daha sonra grup dağılınca Demis Roussos ile bir müddet ortak çalışmaya devam etti. Vangelis, 1978 yılında Yunanistan’a geri döndü ve Yunan asıllı sinema aktristi Irene Papas ile Odes albümünü oluşturdu. Bu albüm Bizans ve geleneksel Yunan folk şarkılarının toplandığı klasik bir toplama albüm oldu. Bu albümdeki yorum, Yunan müziği için yeni bir yön saptadı. Bir yıl sonra 1979’da Yes grubunun solisti Jon Anderson ile işbirliği yaparak The Friends Of Mr. Cairo, Private Collection albümlerini yaptı ve bu albümlerden birçok parça dünya çapında hit oldu.
 

1982 yılında Vangelis, yaptığı Chariots Of Fire adlı film müziği çalışması ile bir oscar ödülü kazandı. Onun uluslararası başarı alan bu çalışması, diğer başarılı albümlerini gölgede bıraktı. Vangelis daha sonra Japon Film yönetmeni Koreyoshi Kurohara için Japonya’da şimdiye kadar çevrilen en büyük ve masraflı film olan Antarctica filminin müziklerini besteledi. Daha sonra Alien filminin de yönetmeni olan Ridley Scott’un Bladerunner filmi için filmi için geleceğin müziklerini ve Costa Gavras isimli Yunan asıllı film yönetmeninin Missing filmi için müzikler besteledi. Vangelis, tiyatro için de besteler yaptı. 1983 yılında Michael Kakayanis’in sahnelediği Yunan tragedyası Elektra icin müzikler besteledi. Ve tekrar Irene Papas ile birlikte Yunanistan’daki antik Epidavros açıkhava amfitiyatrosunda bu tragedya sahnelendi. 1984 yılında doğanın yaşam çemberinden esinlenerek Soil Festivities albümünü gerçekleştirdi. Bu arada başrollerini Mel Gibson ve Anthony Hopkins’in paylaştığı Bounty filminin müziklerini yaptı. Buna ilave olarak senfonik bir album olan Invisible Connections albümünün kayıtlarını yaptı. Bu albüm değişik ülkelerdeki albüm kataloglarında "klasik müzik" kategorisine dahil edildi. Bir yıl sonra yeni bir senfonik korolu albümü olan Mask adlı albümü piyasaya çıktı. 1985 yılında koreograflığını Kraliyet Bale Müdürlüğünün yaptığı bir bale gösterisi olan Modern Prometheus için klasik türde eserler besteleyerek klasik müzik dünyasına girdi. Daha sonra da Beauty And The Beast adlı bale için müzikler yaptı. Ayrıca ünlü Amerikalı astrofizikçi ve popüler bir yazar olan Carl Sagan tarafından sunulan Cosmos, adlı televizyon belgeselinde Vangelis'in müziklerinin bir kısmı kullanıldı. 1986 yılında Japon televizyonu bu serinin COSMOS SPECIAL versiyonunu hazırladı ve Vangelis bu özel versiyon için yeni müzikler besteledi. COSMOS bugün 7 DVDlik bir set halinde orijinali gibi 13 bölüm olarak satışa sunulmuş durumda, COSMOS SPECIAL ise hiç piyasaya verilmedi.
 

1978 yılında Vangelis Yunanistan’a döndü ve Atina’daki Akropolis’i koruma fonuna yardım amacı ile iki konser düzenledi. Aynı yılın sonlarına doğru geniş bir müzikal spektrumu olan bir seri uluslararası bağlantılı albümler ile ilgili olarak yeni bir kayıt projesi için sıkı bir çalışma temposu ile calışmaya başladı. Bu çalışmalarının ilk sonucu olarak piyasaya 1988 yılın başlarında Direct isimli eseri çıktı. Bu çalışmalar modern senfonik müzikten etnik müziğe geçiş için bir öncü oldu. Aynı zamanda da değişik stiller ve sesin değişik alanlarını keşfetmeye niyetlendiğini de belli etti. Bu isteği ve sıkı çalışmaları sonucunda, ilham ile gerçekleştirme arasındaki mesafeyi kısalttı. Yıllar geçtikçe kullandığı teknikleri geliştiren Vangelis, eserlerini eşzamanlı olarak bestelemeyi, düzenlemeyi, enstrümanları çalmayı ve kayıt etmeyi bir yere başvurmadan kendi kendine öğrendi. 1986 yılında olimpiyat ateşi seremonisi o güne değin yapılmış en duygulu eseri besteledi. 1997 yılında dünya atletizm şampiyonası açılış seremonisi için müzikler besteledi. 2000 yılında ise Sydney'de yapılan olimpiyatların 1 Ekim günü kapanış konserini Vangelis yaptı.
 

1989 yılında şimdiye kadar hiçbir yerde yayınlanmamış bir kaç eseri ve diğer eski albümlerinin hit parçalarından oluşan bir toplama albüm olan Themes piyasaya çıktı. 1990 yılında piyasaya çıkardığı The City, 1991 yılında piyasaya sürülen Forminx ve 1992 yılında müziklerini bestelediği, yönetmenliğini de yine Ridley Scott’un yaptığı 1492, Conquest of Paradise isimli film müziği çalışması ve nihayet bir stüdyo çalışması olan Voices (1995) onun son yıllarda yaptığı eserleridir. Sadece Yunanistan'da satışı yapılan ve başka hiçbir ülkede satılmayan Foros Timis Ston Greco (A Tribute To El Greco) albümünü de El Greco isimli ressama ithaf etmiştir. Bu albüm daha sonra yoğun istek üzerine tüm dünyada satışa sunulmuştur. 1990-1999 yılları arasındaki çalışmalarının hitlerinin içeren REPRISE albümü 1999 yılında piyasaya çıktı. NASA'nın insanlı uzay projesi MARS 2001 için bestelediği parçalardan oluşan MYTHODEA albümü hem CD hem DVD olarak piyasaya çıktı. 2002 yılında FIFA için dünya futbol turnuvası marş müziğini besteldi. Daha önce de 1986 Yunanistan'da yapılan Eurobesket Hellas'86 basketbol turnuva müziklerini bestelemişti. 2003 yılında ODYSSEY isminde tek CD'lik bir toplama albüm daha çıkardı. Dünya'nın en büyük klarnetçilerinden birisi olan Vassilis Saleas, Vangelis'in meşhur parçalarını klarneti ile yorumladı (Orama). Vangelis bu albümde Vassilis Saleas'a yer yer eşlik etti. 2004 yılında vizyona girecek "Alexander" isimli filmin müziklerinin yapımcılığını üstlendi.

Vangelis, müziğini nasıl yarattığı konusundaki tartışmalardan kaçınmaya eğilim göstermektedir. Kendisi için de kısaca şunu söyler : "Ben kendimi bir ses kanalı olarak görmekteyim. Gürültünün kaosundan müzigi ortaya çıkarıyorum."




  • Vangelis ile ilgili mevcut diger sayfalar :
    Diskografi
    Daha ayrintili bilgi (Ingilizce)
    1. Roportaj Bob Doerschuk, Keyboard Dergisi, Agustos 1982 (Ingilizce)
    2. Roportaj Sound On Sound Dergisi (Ingilizce)
    3. Roportaj 2. Bolum: Keyboard Dergisi, Aralik ’92 (Maalesef bu da Ingilizce)
    4. Roportaj Vangelis konusuyor Bu da (Ingilizce)
    Daha daha ayrintili bilgi Biografisi (Ingilizce)
    Vangelis ve Neuronium (Ingilizce)
    Vangelis ile ilgili baska Internet sayfalari


  • Going on means going far.
    Going far means returning.

    (TAO TE CHING)
    SPIRAL albumunun kapagindan